Meditatie is een prima methode om u er alvast een beetje in te trainen om u bewust te worden van uw gevoelens en gedachten. Dit is essentieel om ze beter onder controle te krijgen. Ondanks de populariteit van dingen als mindfulness en yoga wordt meditatie toch nog vaak met zweverigheid geassocieerd. Dat is geheel onterecht. Meditatie heeft niets esoterisch of religieus, het is gewoon een heel aardse oefening waarmee u kunt leren uw brein een beetje te temmen. Hoe beter u dat kunt, hoe minder vaak het voor komt dat allerlei vervelende denkgewoonten zomaar met u op de loop gaan.
Uw geest kan uw grootste vriend en tegelijkertijd uw ergste vijand zijn. Wanneer u voortdurend het verleden herkauwt en anticipeert op toekomstige kwellingen en de gebaande automatische patronen van uw denken niet beheerst, dreigt u zelfs uw levensvreugde kwijt te raken. Voor virtuositeit blijft dan helemaal geen ruimte meer over. Meditatie is een vorm van training van uw geest die van onschatbare waarde kan zijn om u te helpen een virtuoos en gelukkig leven te leiden.
We gaan er onbewust vanuit dat wij zijn zoals we zijn en dat we niet kunnen veranderen. Nog niet zo lang geleden was het binnen de neurowetenschappen zelfs de heersende opvatting dat onze hersenen en de verbindingen daarbinnen vastliggen. Onze ervaringen zouden geen enkele invloed hebben op die verbindingen. U bent wat u bent en kunt daar verder niets aan doen. Tegenwoordig heeft de wetenschap het echter over ‘neuroplasticiteit’, een term die weerspiegelt dat ons brein voortdurend evolueert op basis van nieuwe ervaringen. Uw hersenen kunnen uw hele leven lang nieuwe neuronen en verbindingen aanmaken. Het kan door specifieke training ingrijpend veranderen. Denk bijvoorbeeld aan het leren spelen van een muziekinstrument of het leren van een nieuwe taal.
Hetzelfde geldt voor hoe u omgaat met de tegenslagen en andere gebeurtenissen in uw leven. Net zoals u uw lichaam kunt trainen om beter te worden in de een of andere sport kunt u ook uw geest leren om virtuoser te worden. Meditatie is bij uitstek de manier om uw geest te trainen. Meditatie maakt dat u vertrouwd raakt met een nieuwe manier van bewustzijn, u leert uw gedachten beter te beheersen en de wereld bewuster waar te nemen. U hoeft heus geen boeddhistisch monnik te worden om dit mogelijk te maken. Twintig minuten dagelijkse oefening zijn al genoeg om de effecten van meditatie te merken.
Meditatie is een verzamelnaam voor de verschillende manieren waarop u uw brein kunt trainen. Er bestaan enorm veel verschillende meditatievormen. Zo heb je bijvoorbeeld naast de bekende mindfulness-meditatie de vipassana-meditatie (inzichtmeditatie), zen-meditatie (gewoon zitten), de metta-meditatie (liefdevolle aandachtsmeditatie), de mantra-meditatie (herhalen van een woord) , de yantra-meditatie (visuele meditatie) en de transcendentale meditatie. En dit zijn alleen de meest bekende soorten. In wezen zijn al die vormen terug te voeren op drie basisvormen: de gerichte aandachtsmeditatie, de open monitoring meditatie en de aanwezigheidsmeditatie. Bij de gerichte aandachtsmeditatie richt u uw aandacht op een object, bij de open monitoring meditatie op wat u ziet, hoort, denkt en voelt en bij de aanwezigheidsmeditatie op uw bewustzijn. De laatste is een meditatie voor gevorderden waarbij u zich richt op het u bewust zijn van uzelf, uw emoties, uw percepties, uw gedachten maar ook op de wereld om u heen en uw plaats daarin.
Meditatie is als sport maar dan voor uw brein. Net zoals er veel verschillende soorten sport bestaan, bestaan er ook verschillende manieren waarop u uw brein kan trainen. Net als bij sport kunt u ook verschillende soorten van meditatie beoefenen op verschillende niveaus. Het is niets meer dan een eenvoudige manier om uw hersenen te trainen. De belangrijkste basis meditaties kunnen in slechts drie simpele stappen worden beoefend:
Basis Meditaties
Meditatie is dus een serie technieken die u kunnen helpen om uw hersenen te trainen. Ze zijn dan ook bij uitstek geschikt en misschien zelfs onontbeerlijk om u te ondersteunen bij uw stoïcijnse praktijk. De technieken zijn eenvoudig door iedereen aan te leren ongeacht leeftijd, levensstijl of religie. Er bestaan enorm veel verschillende vormen van meditatie maar de meeste vallen terug te voeren op genoemde drie basismeditaties: de gerichte aandachtsmeditatie, de open monitoring meditatie en de aanwezigheidsmeditatie. Bij de laatste probeert u een diepe vorm van puur bewustzijn te bereiken. Dit is een meditatietechniek voor gevorderden. Laten we daarom beginnen met de twee andere.
De gerichte aandachtsmeditatie:
Zoek een rustig plekje en ga daar in een comfortabele houding zitten. Het liefst met een rechte rug, maar zelfs liggend is het goed. Stel een timer op twintig minuten.
Focus uw aandacht op een object dat kan een kaars zijn, uw ademhaling of gewoon een vlek op de muur. Het doet er niet toe. Merkt u dat u afdwaalt in gedachten? Schud die gedachten los en ga weer terug naar het object of de prikkels.
Richt uw aandacht zo’n twintig minuten lang op dat object of op de prikkels om u heen.
De open monitoring meditatie:
Zoek een fijne plek in uw tuin, een park of gewoon bij een raam in uw huis. Stel een timer in op twintig minuten en sluit uw ogen.
Doe het tegendeel van de vorige meditatie en stel uw geest open voor alle prikkels om u heen zonder daar verder over na te denken. Begin met aandachtig te luisteren: wat hoort u allemaal? Gebruik ook uw neus: ruikt u iets en wat is dat dan? Besteed ook aandacht aan interne prikkels: Wat voelt u: kriebelt er iets of heeft u pijn in uw teen? Waaraan denkt u? Welke herinneringen en emoties flitsen er door uw hoofd?
Laat uw gedachten en gevoelens vrij vloeien, maar probeer er niet dieper op in te gaan. Observeer ze en laat ze gewoon passeren. Laat u zich toch door uw gedachten meeslepen, laat die dan los en observeer de prikkels in het hier en nu.
Doe deze oefeningen afwisselend elke dag. Dat is alles, moeilijker wordt het niet. U kunt nu mediteren. U zult al snel merken dat de techniek heel simpel is, maar dat de praktijk toch wat weerbarstiger is. Uw gedachten zullen al gauw met u op de loop gaan en voor u het weet laat u zich bij de gerichte aandachtsmeditatie meevoeren met de een of andere gedachtentrein. Of u merkt tijdens de open monitoring meditatie dat u niet langer de observator van uw gedachten en gevoelens bent maar het leidend/lijdend voorwerp. Laat u daar niet door ontmoedigen. Het is volstrekt normaal. Het feit dat het u opvalt is al een teken dat u op de goede weg bent. Na een aantal weken zult u merken dat het makkelijker wordt om uw concentratie vast te houden. En na nog wat meer tijd zult u ook gaan merken dat u meer grip op uw gedachten en gevoelens begint te krijgen. En dat is precies waar u het voor doet.
